biznes+strategiya

Ölk ə nin ə mt əə (xam neft v ə qaz) ixracına ə saslanan g ə lirl ə rinin son ill ə rd ə azalması v ə manatın 2 d ə f ə d ə n çox d ə y ə r itirm ə si fonunda, başlıqda veril ə n sual b ə lk ə d ə müst ə qillik tarixind ə bugünkü q ə d ə r aktual olmamışdı. Bu suala müxt ə lif istiqam ə tl ə rd ə müxt ə lif cavablar axtarmaq, çoxlu obyektiv v ə subyektiv s ə b ə bl ə r göst ə rm ə k mümkündür. Ancaq burada bu sualın cavabı kimi, çox maraqlı hesab etdiyim bir araşdırmanın, Az ə rbaycan da daxil olmaqla 27 keçid iqtisidiyyatını ə hat ə ed ə n real bir t ə dqiqatın n ə tic ə l ə rini ş ə rh etm ə d ə n bölüşm ə k ist ə yir ə m.

Bu məqalə 18 oktyabr 2005-cı ildə hazırda fəaliyyətini dayandırmış İqtisadNet saytında yayımlanmışdır. “Keçid dövrü qurtardı, yoxsa qurtarmadı? Qurtardısa, hansı dövr başladı?” kimi müzakirələrin aparılması, çox zəruridir. Lakin əsas məsələlərdən biri də keçid dövrünün hansı uğurlu nəticə ilə bitib‐bitməməsidir. Yəni biz artıq sərbəst bazar iqtisadiyyatına hazırıqmı? Bu şəraitə bazar iqtisadiyyatının təməl daşlarını təşkil edən şirkətlərimiz hazırdırmı?

Ötən yazımızda , klasterlər, onların iştirakçıları və işləmə mexanizmi haqqında məlumat vermişdik. İndi isə, onların yaranma tarixi və hazırda dünyada mövcud olan klasterlərə nəzər salaq. Klaster yanaşmasının tarixi Hazırkı klaster sisteminin əsasını 19-cu əsrin sonlarında ortaya çıxan “sənaye bölgəsi” təşkil edir. 20-ci əsrdə coğrafi təmərküzləşmə və miqyas iqtisadiyyatı arasındakı əlaqənin fərqinə varan alimlər, müəssisələrin istehsal və logistika xərclərinin yerləşmə ilə birbaşa əlaqəli olduğu qənaətinə gəlmişlər.

Sahibkarlığın inkişafında klaster yanaşması Dünyadakı qlobal rəqabət şəraitində kiçik və orta sahibkarlığın (KOS) ayrılıqda rəqabətə davamlılığını təmin etmək, o cümlədən, xammal əldə etmə, istehsal prosesində yenilik tətbiq etmə, marketinq, məhsulların bazara çıxarılması və s. mövzularda çətinliklərinin aradan qaldırılması olduqca çətindir.